Trwające konsultacje społeczne projektu planu ogólnego gminy Gierałtowice obejmują również analizę jego wpływu na środowisko. Z prognozy oddziaływania wynika, że choć większość zmian będzie miała charakter lokalny i umiarkowany, to plan niesie ze sobą szereg potencjalnie negatywnych skutków, na które zwracają uwagę autorzy dokumentu.

Górnictwo i przekształcenia terenu nadal problemem

Jednym z kluczowych wyzwań jest wieloletnia eksploatacja górnicza. Doprowadziła ona do istotnych zmian w rzeźbie terenu, powstawania zapadlisk i podtopień oraz zaburzeń stosunków wodnych.
W wielu miejscach powstały sztuczne nasypy i hałdy, a naturalne ukształtowanie terenu uległo silnym przekształceniom, co ogranicza przydatność tych obszarów do zabudowy i może generować dalsze problemy środowiskowe.

Wody pod presją i zagrożenie podtopieniami

Stan wód powierzchniowych na terenie gminy oceniany jest jako zły – zarówno w Kłodnicy, jak i w Jasienicy.
Źródłem problemów są m.in. ścieki bytowe, przemysłowe oraz spływy z terenów rolnych i dróg.

Plan ogólny może dodatkowo pogłębiać lokalne problemy hydrologiczne:

• zmniejszy się naturalna retencja wód przez wzrost powierzchni zabudowanych,
• zwiększy się spływ powierzchniowy,
• mogą pojawiać się częstsze lokalne podtopienia po intensywnych opadach.

Szczególnie wrażliwe są tereny dolin rzecznych oraz obszary objęte wpływem eksploatacji górniczej, gdzie istnieje już wysokie ryzyko powodzi.

Pogorszenie jakości powietrza i lokalnych warunków klimatycznych

Plan przewiduje rozwój zabudowy mieszkaniowej, usługowej i gospodarczej, co oznacza:

• większą emisję zanieczyszczeń z ogrzewania i transportu,
• pogorszenie jakości powietrza, szczególnie zimą,
• nasilenie problemów smogowych w obszarach o słabym przewietrzaniu.

Dodatkowo rozbudowa zabudowy wpłynie na mikroklimat – zwiększy się temperatura i zmniejszy wilgotność powietrza na terenach zurbanizowanych.

Ubytek terenów zielonych i przekształcenia przyrody

Najważniejszym skutkiem przyrodniczym będzie stopniowe zmniejszanie powierzchni biologicznie czynnej:

• zabudowa obejmie część terenów rolnych,
• dojdzie do przekształcania siedlisk i gleb,
• spadnie retencja wód i zdolność gleby do naturalnej regeneracji.

Choć najcenniejsze obszary przyrodnicze w większości pozostają chronione, presja urbanizacyjna może wpływać na korytarze ekologiczne oraz ciągłość siedlisk, szczególnie w dolinie Kłodnicy.

Hałas i oddziaływanie transportu

Rozwój zabudowy oraz istniejąca infrastruktura drogowa oznaczają również:

• utrzymanie wysokiego poziomu hałasu przy głównych drogach,
• lokalne pogorszenie klimatu akustycznego w pobliżu nowych inwestycji usługowych i przemysłowych.

Oddziaływanie to będzie miało głównie charakter miejscowy, ale może być odczuwalne dla mieszkańców sąsiednich terenów.

Gleby i krajobraz pod presją zmian

Plan zakłada przekształcenia gruntów, w tym części gleb o wysokiej klasie bonitacyjnej. To oznacza:

• trwałe wyłączenie części gruntów z produkcji rolnej,
• degradację struktury gleby,
• zmiany w krajobrazie, szczególnie w dolinach rzecznych.

W niektórych miejscach rozwój stref gospodarczych może prowadzić do dalszej fragmentacji przestrzeni i obniżenia wartości krajobrazowych.

Negatywne skutki niewielkie, ale realne

Autorzy prognozy podkreślają, że ogólny wpływ planu na środowisko nie będzie znacząco negatywny w skali całej gminy. Jednak:

• oddziaływania kumulują się lokalnie,
• część zmian ma charakter trudny do odwrócenia,
• największe ryzyka dotyczą gospodarki wodnej, gleb i lokalnych warunków życia mieszkańców.

Plan ogólny Gierałtowic nie wprowadza rewolucyjnych zmian, ale utrwala i miejscami pogłębia istniejącą presję na środowisko. Dlatego tak ważny jest udział mieszkańców w konsultacjach – to okazja, aby wskazać obszary wymagające szczególnej ochrony i ograniczenia negatywnych skutków rozwoju przestrzennego gminy.

Źródło: Plan ogólny Gminy Gierałtowice – PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO, BIP UG Gierałtowice